What is p-value
Updated: Apr 6, 2023

บทความนี้จะพูดถึงเรื่อง p-value แบบที่กระชับและเข้าใจง่ายที่สุด
หากพูดถึงสถิติสำหรับการวิจัย ก็มักจะพบเจอคำว่า "significant" หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า "ซิก" ซึ่งมีความหมายที่เข้าใจได้อย่างง่ายๆว่า "ซิกก็คือโอเค" แสดงว่าผลการทดสอบสถิติเป็นไปตามที่ต้องการ
แต่ภายใต้ความหมายนั้น มีเรื่องราวอยู่เล็กน้อย บทความนี้ จะมาเล่าให้ฟัง
outline:
1.ความหมายของ p-value
อย่างที่เกริ่นไปข้างต้นเกี่ยวกับคำว่า significant ซึ่งมีความเกี่ยวโยงมาถึง p-value ว่าง่ายๆ ก็คือ มันคือเรื่องเดียวกัน เรามักจะพูดว่า ผลการทดสอบนี้ ซิก หรือไม่ หากซิก ก็แปลว่าผ่านตามต้องการ ทีนี้ เรามาอธิบายเพิ่มเติมกันหน่อยครับ
ในโปรแกรมยอดฮิตอย่าง SPSS จะใช้คำว่า Sig. และมีตัวเลขแสดงในตาราง ซึ่งค่าที่แสดงเนี่ยแหละคือค่า p-value จากนั้น เราก็จะพิจารณาว่า ค่า p-value ตัวนี้ นั้นผ่านเกณฑ์หรือไม่ โดยเกณฑ์ที่นิยมตั้งไว้ ก็คือ 0.05
หาก p < 0.05 หมายถึง significant หรือ มี นัยสำคัญทางสถิติ (แตกต่างกัน สัมพันธ์กัน)
หาก p > 0.05 หมายถึง non-significant หรือ ไม่มี นัยสำคัญทางสถิติ (ไม่แตกต่างกัน ไม่สัมพันธ์กัน)2.การนำค่า p-value ไปใช้
ทีนี้เวลาเราจะไปเขียนตาราง ก็จะใช้คำว่า p-value แต่เราจะเอาค่า "Sig." ในโปรแกรมไปใส่ เช่น ในโปรแกรมมีค่า Sig. = 0.045 เราก็จะเอาค่านี้ไปใส่ในตารางเลย ในช่อง p-value

ภาพนี้ เป็นผลจากโปรแกรม จะเห็นว่าในตารางใช้คำว่า Sig. โดยมีค่า 0.000

ภาพนี้เป็นการนำเสนอตาราง โดยนำค่า Sig. = 0.000 มาใส่ในช่อง p-value
นอกจากนี้ เวลาทำตาราง เขียนรายงาน เราจะห้อยข้อความไว้ใต้ตาราง เพื่อกำกับไว้ว่าค่า p-value นั้นอยู่ในระดับใด ซึ่งโดยทั้วไปมีอยู่ 2 ระดับ คือ
นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 นิยมเขียนเป็น p<0.05 ไม่ว่าค่า p จะเป็นเท่าไรก็ตาม ถ้ามีค่าน้อยกว่า 0.05 ก็จะเขียนครอบคลุมในระดับนี้
นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 นิยมเขียนเป็น p<0.01 ไม่ว่าค่า p จะเป็นเท่าไรก็ตาม ถ้ามีค่าน้อยกว่า 0.01 ก็จะเขียนครอบคลุมในระดับนี้
แต่ก็มีโอกาสที่จะพบว่า มีการเขียนถึงระดับ 0.001 เพื่อระบุลงลึกให้ชัดไปเลยว่ามีนัยสำคัญมากจริงๆ เช่น ค่า p-value = 0.000 ก็มักจะเขียนเป็น p<0.001 เป็นต้น
3.ความเกี่ยวข้องของ p-value กับ t-value
แล้วเจ้า p-value ไปเกี่ยวข้องอะไรกับ t-value ขอเล่าแบบนี้ก่อนว่า ถ้าเราทดสอบด้วยสถิติพื้นฐานทั่วไป เช่น Independent sample t-test (อ่านต่อใน basic series เรื่อง t-test) จะมีค่า t ซึ่งเป็นสูตรในการคำนวณสถิติที่ชื่อ t-test นี้ ดังนั้นในตาราง ก็จะแสดงเป็นค่า t มาให้

ภาพนี้ เป็นผลจากการวิเคราะห์ t-test ก็จะมีค่า t ปรากฏอยู่
โดยหลักการแล้ว ค่า t คือค่าสถิติจากสูตร t โดยค่า t นี้ สามารถพิจารณานัยสำคัญทางสถิติได้ด้วย โดยมีค่าระหว่าง -1.96 ถึง +1.96 (ลบหนึ่งจุดเก้าหก ถึง บวกหนึ่งจุดเก้าหก) หากค่าอยู่ในระหว่างช่วงนี้ จะถือว่า "ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ" ถูกต้องแล้ว ถ้ามีค่าอยู่ในช่วงนี้ เช่น มีค่า 1.053 ก็ตกอยู่ในช่วงนี้ จึงถือว่าไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ลองดูภาพด้านบนประกอบ จะเห็นว่ามีค่า t=1.053 และมีค่า Sig.=0.293 ซึ่งเป็นผลที่สอดคล้องกัน
ตรงนี้ กำลังจะบอกว่า เราสามารถพิจารณาจากค่า t ได้ ว่าผลการทดสอบนั้นมีนัยสำคัญทางสถิติหรือไม่ ซึ่งจริงๆ แล้วเบื้องหลังการออกค่า p-value (Sig.) ก็จะนำค่า t ไปเทียบตาราง t-distribution ด้วย df ที่กำหนด ก็จะพบค่าวิกฤต (critical value) แล้วก็มาเทียบเป็นค่า p-value นั่นเอง

ภาพตาราง t-distribution
ที่มา: https://www.tdistributiontable.com/
มีอะไรให้ลองเล่นๆ กันครับ ลองเข้าเว็บที่เป็น statistic calculator แล้วนำค่า t กับ df ไปใส่ดูแล้วดูว่าได้ค่า p-value เท่าไร ลองเข้าที่เว็บนี้เลย http://www.statdistributions.com/t/
ลองนำค่าในภาพตัวอย่างไปทดสอบดูนะครับ t=1.053, df=609 จะได้ p-value = ???
เพิ่มเติม: หากใช้โปรแกรมอื่นที่ไม่ใช่ spss อาจไม่เจอคำว่า Sig. จะเจอแต่คำว่า p หรือ p-value 4.สรุป
ขอสรุปเป็นความเข้าใจง่ายๆ ดังนี้
Sig. กับ p-value คือตัวเดียวกัน แต่ในตารางนำเสนอควรใช้คำว่า p-value เพราะเป็นภาษาทางสถิติ
Sig. จะมีในโปรแกรม SPSS ในโปรแกรมอื่น จะใช้คำตรงคือ p-value เลย
หากค่า p < 0.05 จะถือว่ามีนัยสำคัญ หรือ "ซิก"
หากค่า t-value อยู่ "นอกช่วง" -1.96 ถึง +1.96 จะถือว่ามีนัยสำคัญ
ร่วมติดตามได้ทุกช่องทาง
follow or subscribe in any channel
tel.086-555-5949
line: @SmartResearchThai
Blockdit: SmartResearchThai
Youtube: SmartResearchThai
Facebook: SmartResearchThai





HI88 Những góc nhìn của bạn thực sự giúp tôi nhận ra nhiều điều mà trước đây tôi chưa từng cân nhắc đến. Blog này đang trở thành một nguồn tài liệu học tập tuyệt vời đối với tôi. Hãy tiếp tục phát huy nhé!
Trong quá trình tìm hiểu những nền tảng giải trí trực tuyến đang nhận được sự quan tâm của cộng đồng,Trang chủ AE888 là cái tên khiến tôi khá tò mò. Sau khi dành thời gian truy cập và trải nghiệm, tôi nhận thấy website có cách bố trí giao diện tương đối khoa học, các danh mục được sắp xếp rõ ràng và thao tác sử dụng khá thuận tiện. Tốc độ phản hồi cũng tạo cảm giác ổn định. Dù vậy, tôi nghĩ cần thêm thời gian để có cái nhìn đầy đủ hơn về nền tảng này.
Mình mới biết đếnTrang chủ AE888 thông qua một số bình luận xuất hiện trên các cộng đồng trực tuyến. Vì chưa có nhiều thông tin nên mình muốn chủ động tìm hiểu trước khi đưa ra nhận xét. Ấn tượng ban đầu là bố cục được thiết kế theo từng chuyên mục, tạo cảm giác khá thuận tiện khi tra cứu. Theo mọi người, nền tảng này có đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng không và các điều khoản dịch vụ có được trình bày rõ ràng hay không?
Trang chủ AE888Tôi có thể thấy rõ tâm huyết và nỗ lực đã được đặt vào bài viết này. Thật tuyệt khi bắt gặp một blog đặt chất lượng lên trên số lượng. Rất mong chờ những bài viết tiếp theo của bạn
Trang chủ AE888hướng dẫn thật tuyệt vời! Bạn đã bao quát mọi thứ một cach rất khoa học và mạch lạc. Tôi không hề cảm thấy bối rối dù chỉ một giây. Làm tốt lắm!