top of page

Path Analysis Moderator-AMOS sample

บทความนี้เป็นการย้อนบทความเดิมมาลงใหม่ในเว็บไซต์นี้ครับ"


ต่อเนื่องจากบทความก่อนที่กล่าวถึงการวิเคราะห์ Path Analysis Moderator ด้วยโปรแกรม Mplus มาในบทความนี้จะขอนำตัวอย่างการใช้งานใน AMOS จากคลิปของ James Gaskin มาฝากกันครับ



 

คลิปจาก youtube ด้านบน ผู้สร้างคือ James Gaskin ถ้าลองค้นเกี่ยวกับ SEM หรือ AMOS เชื่อว่า จะต้องเจอชื่อของเป็นอย่างแน่นอน ผมเลยขอนำสัก 1 คลิปของเขามาบอกต่อกันครับ


คลิปนี้ สอนเกี่ยวกับการทำ Interaction term เพื่อวิเคราะห์ใน Path analysis ครับ วิธีการมีดังนี้ครับ



1.ทำการแปลงค่าตัวแปรทั้งหมดให้เป็นค่า Z


แปลงเพื่ออะไร ก็เพื่อให้ค่าของตัวแปรทุกตัวอยู่บนฐานเดียวกันก่อน


ถามว่า แล้วปกติต้องทำหรือไม่ ตอบว่าไม่ต้องครับ เพราะว่าถ้าตัวแปรของเราอยู่ในฐานเดียวกันอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องทำครับ เช่น เป็น likert scale 54321 ลักษณะนี้ก็ถือว่าบนฐานเดียวกัน ไม่ต้องแปลงเป็น Z ก่อนครับ

แต่ ณ ที่นี้เราทำเพราะว่าเราจะเตรียมเพื่อไปทำ Interaction ต่อครับ

2.ทำ Interaction


เมื่อทำการเตรียมตัวแปรเป็นค่า Z เรียบร้อยแล้ว ขั้นต่อมาคือการทำ Interaction ซึ่งก็คือการนำสองตัวแปรมาคูณกัน


(เรียกหลายคำได้ว่า Interaction, Product) เช่นในตัวอย่าง คือ ต้องการทดสอบว่า Part เป็น Moderator ของ Feedback หรือไม่

ดังนั้นจึงต้องทำ Feedback กับ Part มาคูณกัน ให้กลายเป็นตัวแปรใหม่ เพื่อเตรียมทดสอบความเป็น Moderator ต่อไป (ในโปรแกรม SPSS คือสามารถคูณกันโดยใช้คำสั่ง Compute แล้วใช้ตัว * ตามปกติเลยครับ)


3.วาดโมเดลวิเคราะห์ใน AMOS


เมื่อสร้างตัวแปรใหม่ (ตัวคูณ) ขึ้นมาแล้ว ถัดมาที่โปรแกรม AMOS การลากเส้นเพื่อพยากรณ์ ต้องมี 3 เส้นนี้เป็นอย่างน้อยครับ (จะขออธิบายในทางแนวคิดสักเล็กน้อย)

สมมติเป็นตัวแปร X, M, XM, Y โดยที่

X คือ ตัวแปรอิสระ

M คือ ตัวแปรแทรก (Moderator)

XM คือ ตัวแปร interaction (คูณกัน)

Y คือ ตัวแปรตาม

เส้นที่ต้องพยากรณ์คือ X > Y, M>Y และ XM > Y โดยที่การพิจารณาว่า M จะเป็น Moderator ของ X หรือไม่


เมื่อวิเคราะห์แล้ว พิจารณาว่าตัวแปร XM มีนัยสำคัญต่อ Y หรือไม่


ถ้ามี ให้พิจารณาที่ตัวแปร M ต่อว่ามีนัยสำคัญหรือไม่


  • ถ้าทั้งตัวแปร XM และ M มีนัยสำคัญต่อ Y แสดงว่าเป็น Moderator แบบ Quasi

  • ถ้าตัวแปร XM มีนัยสำคัญต่อ Y แต่ M ไม่มีนัยสำคัญ แสดงว่าเป็น Moderator แบบ Pure

  • แต่ถ้าทั้งตัวแปร XM และตัวแปร M ต่างก็ไม่มีนัยสำคัญต่อ Y แสดงเป็น Homologizer

อ้างอิง: Subhasg Sharma, Richard M Durand, and Oded Gur-Arie. 1981.Identification and Analysis of Moderator Variables. JMR Journal of Marketing Research (pre-1986) p.291.



4.ดูผลเส้นพยากรณ์


ใน AMOS ในเมนู Output และเลือกที่ Estimate เพื่อดูค่าพยากรณ์ต่อไปครับ

ย้ำเสมอนะครับว่า โปรแกรมนั้นใช้ไม่ยาก เราสามารถหาวิธีการใช้งาน ฝึกใช้งาน ลองเล่น หรือแม้แต่จะเปลี่ยนไปใช้โปรแกรมที่มันง่าย และ เหมาะกับเราได้เสมอครับ แต่ประเด็นสำคัญที่ต้องพูดถึง และพูดเป็นอันดับแรกเสมอเลย คือ ความถูกต้องทางวิชาการ สถิติ ถ้าเมื่อไหร่แล้วที่เราเข้าใจสถิติผิดไป ผลที่วิเคราะห์ออกมาก็ย่อมผิดไปอย่างแน่นอนครับ


 

สนใจเรียนสถิติพื้นฐานสำหรับการวิจัย Basic Statisitc by SPSS หรือสถิติขั้นสูงสมการโครงสร้าง Advanced Statistic SEM ติดต่อสอบถามได้ในทุกช่องทาง


ร่วมติดตามได้ทุกช่องทาง

follow or subscribe in any channel


tel.086-555-5949

line: @SmartResearchThai

Youtube: SmartResearchThai

Facebook: SmartResearchThai

Recent Posts

See All

Comments


bottom of page