top of page

Lie with Statistics

Updated: Sep 3, 2020

"ข้อมูลสถิติที่คุณเห็น กำลังโกหกคุณอยู่หรือไม่?"




วันนี้อยากมาแนะนำหนังสือเล่มนึงชื่อ "วิธีปั่นหัวคนด้วยสถิติ How to Lie with Statistics by Darrell Huff" แปลโดย นาถกมล บุญรอดพานิช เป็นหนังสือที่เล่าถึงว่า สถิติจะโหกหคุณอย่างไร



[Darrell Huff. 1954. How to Lie with Statistics วิธีปั่นหัวคนด้วยสถิติ. แปลโดย นาถกมล บุญรอดพานิช 2013.]

 








ไปดูสารบัญของหนังสือเล่มนี้สักหน่อยครับ


ในหนังสือเล่มนี้ มีทั้งหมด 10 บท ซึ่งใน 10 บทนี้ ก็จะเล่าเหตุการณ์ตัวอย่างที่จะบิดเบือนสถิติให้เราได้เห็นกันว่า เฮ้ย จริงๆ มันเป็นอย่างนี้หรอกเหรอ



แต่ในบันทึกนี้ จะนำเสนอเพียงบางส่วน หยิบมานำเสนอให้เห็นภาพง่ายๆ ว่า อ๋อ มันนำเสนอกันแบบได้ด้วยเหรอ???


จะเป็นอย่างไรนั้น ไปเริ่มกันเลยครับ


 
 

คุณเคยสังเกตหรือไม่ว่า บางครั้งเวลาคุณเจอการนำเสนอข้อมูลทางสถิติในรูปแบบของกราฟ หรือ แผนภูมิ แล้วรูปสึกว่า "โห มันขนาดนี้เลยเหรอ" ลองดู 2 ภาพนี้ครับ


ภาพแรก นำเสนอข้อมูลรายเดือนที่มีค่าเริ่มต้นจาก 0 จนถึง 24 จากภาพเห็นแล้วจะรู้สึกว่าไม่น่าสนใจเท่าไร แต่พอมาดูภาพที่สอง จะเห็นว่า พอตัดพื้นที่กราฟออกภาพดูกระชับขึ้นเห็นแล้วดูน่าสนใจมากขึ้น


อันนี้ยังไม่ต่างเท่าไร ดูแล้วก็เฉยๆ มันก็แค่ตัดการบางส่วนออก ทำให้ดูง่ายขึ้น งั้นลองมาดูอีก ภาพถัดไป


ภาพนี้ เริ่มเห็นอะไรมากขึ้นหรือยังครับ ภาพนี้เป็นข้อมูลจากปีเดียวกัน แต่! เปลี่ยนค่าเริ่มต้นของกราฟ ลองพิจารณาดู ...


ภาพซ้าย พอมาถึงเดือนตุลาคม แล้วขยับไปเดือนพฤศจิกายน จะเห็นว่ากราฟเริ่มพุ่งสูงขึ้น แต่เห็นตัวเลขมั้ยครับ มีความต่างอยู่ระหว่าง 20,000,000 กับ 19,500,000 แต่ค่าในแกน Y มีระยะห่างค่อนข้างถี่ จึงทำให้มีความต่างของเส้นกราฟอยู่


ในขณะที่มาดูภาพขวา มีระยะห่างของตัวเลขค่อนข้างห่างทำให้เห็นว่าตัวเลขที่แสดงดูไม่ต่างกันเท่าไร


ซึ่งพอไปดูชื่อกราฟ จะเห็นเลยว่า มีการนำเสนอแบบดึงดูดที่ต่างกัน คือ ภาพซ้าย "เงินเดือนเพิ่มขึ้น!" ในขณะที่ภาพขวา "เงินเดือนไม่ขยับ!"


เห็นมั้ยครับ ว่าแค่นี้ ก็ทำให้ความรู้สึกของผู้อ่านเริ่มเปลี่ยนไปล่ะ

 

สิ่งที่ได้จากเรื่องนี้คืออะไร

  1. ข้อมูลเดียวกัน สถิติเดียวกันแต่พอนำเสนอไม่เหมือนกัน ก็ทำให้ การอ่านผลเปลี่ยนไป

  2. ในฐานะคนอ่านข้อมูลจากสถิติ จำเป็นต้องพิจารณาให้ดีว่า สถิติที่เห็นนั้นข้อมูลน่าเชื่อถือหรือไม่ การนำเสนอกำลังดึงดูดเราให้เข้าใจผิดหรือไม่

  3. ในฐานะคนทำสถิติ ต้องไม่หลอกหลวงคนอ่าน และควรบอกที่มาว่ามาจากที่ใด น่าเชื่อถือหรือไม่


และอย่านะครับ ร่วมติดตามได้ทุกช่องทาง

tel.086-555-5949

line: @SmartResearchThai

Blockdit: SmartResearchThai

Youtube: SmartResearchThai

Facebook: SmartResearchThai


 

ref:

Darrell Huff. 1954. How to Lie with Statistics วิธีปั่นหัวคนด้วยสถิติ. แปลโดย นาถกมล บุญรอดพานิช 2013.



 


207 views0 comments

Comments


bottom of page